Eigendunk stinkt niet!

Bescheidenheid is een belangrijk kenmerk  van de cultuur van Nederland.  Het is niet Hollands om te vertellen waarin je excelleert  of wat je bereikt hebt. Niet over je prestaties  praten gaat echter nog niet ver genoeg.  Je mag eigenlijk niet excelleren. “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg” is een veelgehoorde uitspraak. Anders ben je al snel een opschepper.  

Gelukkig heeft een andere kant van onze cultuur een positieve invloed op ons gedrag. Onze internationale verkenningsdrang leidt er toe dat onze cultuur inmiddels doorspekt is met bijvoorbeeld Amerikaanse invloeden. Amerikanen hebben geen enkele moeite om te vertellen waar ze beter of groter in zijn.

Het is mooi dat we iets van deze cultuur overnemen, want in mijn optiek is de valse bescheidenheid van de Nederlander niet erg productief voor projecten.

Bescheidenheid leidt tot onbekendheid

Het is eigenlijk heel simpel. Als je niet duidelijk bent in wat je doet, laat je het aan anderen over wat zij over jou komen te weten. Daarom hebben nagenoeg alle bedrijven een commerciële afdeling, een website en profileren zij zich op LinkedIn en Facebook. We onderkennen allemaal het belang van een duidelijke boodschap.

Helaas zien we ook regelmatig dat deze commerciële profielen een iets mooiere waarheid vertellen dan de werkelijkheid. Dat ervaren u en ik aan den lijve op het moment dat wij een product of dienst afnemen. Het gevolg is dat we commerciële uitingen met een hele grote korrel zout zijn gaan nemen en daarmee de toegevoegde waarde van deze uitingen weer teniet doen. Er worden bijvoorbeeld in  televisiereclames miljoenen euro’s gestoken, maar wie luistert er echt en gelooft wat er gezegd wordt? Denkt u wel eens na hoe anderen naar úw commerciële boodschap luisteren?

Ik geloof dat dit nu ook onderdeel van onze cultuur is geworden. We nemen reclame en commerciële pitches niet al te serieus. Belangrijker is het gevoel dat we bij een boodschap meekrijgen van de boodschapper.  Is deze eerlijk, transparant, durft hij of zij ook te vertellen wat niet goed gaat?

Onbekend maakt onbemind

Mensen hebben dus de ervaring dat de commerciële belofte in de praktijk niet altijd wordt ingevuld. Bij aanbestedingen en offertetrajecten worden mooie plannen van aanpak, productomschrijvingen en referenties getoond. Op het moment dat de samenwerking start, zie je echter toch dat iedereen een beetje wantrouwig is over elkaars inbreng en positie.

Ik heb in projecten gezien dat aannemers en adviseurs zich krampachtig trachten vast te houden aan wat in de offerte is beloofd, terwijl zij kort na opdrachtverstrekking haarfijn aanvoelen dat zij de belofte niet kunnen waarmaken. In ieder geval niet in de dan bekende omstandigheden.

Deze ingenomen posities blijven het uitgangspunt voor alle vervolgacties. Men stelt simpel gezegd: Als jullie je nu aanpassen, dan kan ik mijn werk goed uitvoeren, zoals ik dat in mijn offerte beloofd heb. U kunt zich voorstellen dat, als alle partijen dit zeggen, het al snel leidt tot een eerste conflict.

In een renovatieproject van enkele jaren geleden zat een aannemer in deze positie. Hij redde de planning niet, maar bleef vasthouden aan zijn plan. Alle onderaannemers en adviseurs werden onder druk gezet, er werd overgewerkt, maar het resultaat bleef uit. Het plan werd dus ook te laat opgeleverd, hetgeen een hoop discussie opleverde met de opdrachtgever.

Bij de evaluatie van het project gaf de opdrachtgever de volgende feedback: ”ik zag jullie (de aannemer) worstelen met het probleem en wist zeker dat jullie het niet gingen redden. Waarom zijn jullie niet naar mij toe gekomen en hebben jullie mij gevraagd om steun. Ik had je graag geholpen waar ik dat kon.”.

Maak je bekend

Uit dit soort voorbeelden heb ik een aantal lessen geleerd. Als je niet duidelijk bent over wat je kunt, waar je sterk in bent en vooral, waar je minder sterk in bent, zullen anderen je niet respecteren als volwaardig partner.  Je gaat namelijk een belofte niet nakomen en dat maakt je onbetrouwbaar.  Door eerlijk te zijn over je bijdrage aan een project of samenwerking wek je verwachtingen die aansluiten op je prestatie.  Voldoe je aan verwachtingen, dan vindt men je een betrouwbare partij.

Als je dit als uitgangspunt neemt in een samenwerking, ontdek je  waar je elkaar kunt versterken en aanvullen, maar ook waar de hiaten in de samenwerking zitten. Samen kun je dan zoeken naar de invulling van deze blinde vlekken in het oorspronkelijke contract.

Dus begin een project met eerlijk, open en transparant te vertellen wat je goed kunt, of het nu wel of niet in je opdracht zit. Vertel ook wat je minder goed kunt waarmaken, of het nu wel of niet in je opdracht zit. En vraag anderen daarbij om hulp.

Deze vorm van eigendunk ruikt namelijk naar succes!