Creativiteit en Samenwerken

Ik heb het zelf heel vaak geroepen: als er vertrouwen is, gaat samenwerken vanzelf. En ik geloof daar nog steeds in. Wat ik echter wel steeds meer ervaar, is dat het ook heel veel energie kost om aan het vertrouwen te bouwen. En dat het geen eenmalige inspanning vereist, maar een continue investering vraagt van alle partijen.Onlangs las ik een artikel in een populair psychologieblad over creativiteit. Het zou volgens dit artikel onzin zijn dat reclamebureaus vol zitten met allerlei creatieve genieën, die de hele dag door fantastische ideeën uit de losse pols schudden. Zij stelden dat bij deze bureaus juist mensen werken die het leuk vinden om out of the box te denken, daar leuke beelden en verhalen bij weten te verzinnen en bereid zijn daar vooral heel hard voor te werken.

Thomas Edison, die meer dan 1,000 patenten op zijn naam heeft staan, zei dat creativiteit voor 1% bestaat uit inspiratie en voor 99% uit transpiratie.Ik trok direct een aantal paralellen tussen creativiteit en samenwerking. Sterker nog, misschien is creativiteit wel een voorwaarde voor samenwerking.

Samenwerken is hard werken

Taken oppakken in een samenwerking is dikwijls ingewikkeld. Dit betekent dat je je meestal eerst zeer geconcentreerd, grondig en met doorzettingsvermogen in een probleem en in de ander moet verdiepen. Je moet creatief omgaan met situaties, omdat standaardoplossingen veelal niet werken in complexe omstandigheden.

Toch blijkt dat het voor veel mensen lastig is buiten kaders te denken. In het eerder genoemde artikel werd het voorbeeld genoemd van de 9-dots puzzel, waarin 9 stippen met 3 lijnen verbonden moeten worden zonder de pen van het papier te halen. Zonder uitleg slaagde 20% van de mensen in het oplossen van de puzzel. Na een uitleg dat men ook buiten het kader van de 9 stippen mocht komen, loste 25% van de proefpersonen de puzzel op. Je zou meer verwachten! Maar blijkbaar is het zelfs met een sterke aanwijzing lastig voor mensen om buiten de lijntjes te denken!

Samenwerken is flexibel zijn

Creativiteit wordt ook vaak direct gerelateerd aan flexibiliteit. Als je bereid bent om buiten de gebaande paden te gaan en out of the box te denken, dan kom je sneller tot nieuwe ideeën en inzichten. In samenwerkingen kan het heel bevrijdend zijn om dogma’s lost te laten en oude regels en ervaringen opzij te zetten. Je stelt je dan namelijk open voor nieuwe invloeden en bent bereid om op een andere manier naar je samenwerkingspartner te kijken én te luisteren. Een samenwerkingsovereenkomst is in mijn ogen niets meer dan een dergelijke aanwijzing; “je mag anders denken en doen dan dat je eerder deed”. Maar wie is in staat om dit dan ook echt te doen? De mens vertoont door opvoeding en ervaring geprogrammeerd gedrag, dat niet zomaar wordt losgelaten. Het vraagt persistentie om iemand opnieuw van een ander programma te voorzien.

Samenwerken is een state of mind

Het schijnt een misvatting te zijn dat creativiteit maximaal tot ontwikkeling komt als men met de benen op tafel of een skippybal ideeën vrij de ruimte in kan lanceren, in kleurige creatieve workshopruimtes met beschrijfbare muren. Met hard werken is de kans op een goed idee veel groter dan wanneer men lui achterover hangt op een stoel.

Wat wel stimulerend werkt voor het creëren van nieuwe ideeën, is een mentaal actieve staat. Ik geloof dat beweging of door ambitie, of vanuit urgentie ontstaat. Enthousiasme, boosheid, frustratie , streberigheid en vrolijkheid zijn emoties die leiden tot energie. Energie die gebruikt wordt om te volharden in de samenwerking en niet bij de pakken neer te gaan zitten.
Energie die je ook altijd bij je zelf moet zoeken en niet van omstandigheden moet laten afhangen.

Immers, als Edison destijds achterover op een stoel was blijven zitten, zich afvragend waarom zijn leverancier geen wolfraamdraadjes verkocht die niet verdampten, bij wie was er dan nu een lampje gaan branden?